ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟΥ


Δρ. Ελευθέριος Μηλιόπουλος

Ιατρός - Παθολογοανατόμος - Ογκολόγος
Διδάκτωρ Νευροπαθολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών
Πρώην Εθνικός Εκπρόσωπος της Ελλάδος στην Ευρωπαϊκή Ένωση



Site logo

Ο ΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΕΞΑΡΤΑΤΑΙ ΑΠΟ ΣΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΠΡΟΕΡΧΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΑΛΛΑ ΚΥΤΤΑΡΑ



Οι μονοκύτταροι οργανισμοί, όπως τα βακτήρια και οι σακχαρομύκητες αυξάνουν και διαιρούνται όσο ταχύτερα μπορούν. Η ταχύτητα με την οποία πολλαπλασιάζονται εξαρτάται κυρίως από την παρουσία θρεπτικών ουσιών στο περιβάλλον τους. Αντίθετα, τα κύτταρα ενός πολυκύτταρου οργανισμού είναι εξειδικευμένα μέλη μιας πολύ οργανωμένης κοινότητας και ο πολλαπλασιασμός τους πρέπει να ελέγχεται ώστε ένα ορισμένο κύτταρο να διαιρείται μόνο όταν ο οργανισμός χρειάζεται ένα άλλο κύτταρο, είτε για να αυξηθεί είτε για να αναπληρώσει μια απώλεια. Επομένως, για να πολλαπλασιασθεί ένα κύτταρο δεν φθάνουν οι θρεπτικές ουσίες, αλλά χρειάζονται επιπλέον και διεγερτικά χημικά σήματα από άλλα κύτταρα, συνήθως τα γειτονικά. Τα σήματα αυτά χρησιμοποιούνται για να αρθούν οι περιορισμοί στην αύξηση του κυττάρου και στην εξέλιξη του κυτταρικού κύκλου.

Σημαντικό παράδειγμα ενός τέτοιου περιοριστικού μηχανισμού («μοριακό φρένο»), ο οποίος φυσιολογικά ελέγχει τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό, είναι η πρωτεΐνη του ρετινοβλαστώματος (proteinRb).

Εξωκυττάρια σήματα, όπως οι αυξητικοί παράγοντες που διεγείρουν τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό, οδηγούν σε ενεργοποίηση των συμπλόκων G1 κυκλικών - Cd κινασών. Τα σύμπλοκα αυτά φωσφορυλιώνουν την πρωτεΐνη Rb και έτσι τροποποιούν τη διαμόρφωσή της.

Η φωσφορυλιωμένη πρωτεΐνη Rb ελευθερώνει τις προσδεδεμένες ρυθμιστικές πρωτεΐνες, οι οποίες μπορούν πλέον να ενεργοποιήσουν ανεμπόδιστα τα γονίδια, που αποκτούνται για τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό.

Τα διεγερτικά σήματα που δρουν για να ξεπεράσουν τους ανασταλτικούς μηχανισμούς (το «φρενάρισμα») του κυτταρικού πολλαπλασιασμού είναι κυρίως πρωτεϊνικοί αυξητικοί παράγοντες. Αυτές οι εκκρινόμενες σηματοδοτικές πρωτεΐνες προσδένονται σε υποδοχείς της κυτταρικής επιφάνειας και ενεργοποιούν ενδοκυττάριες σηματοδοτικές οδούς, που διεγείρουν την κυτταρική αύξηση και την κυτταρική διαίρεση.